Spaanse peper


Benaming(en): Spaanse peper, Chilipeper, Rawit, Lombok, Bell pepper.
De chilipeper is een eeuwenoude groentesoort die (in kleine hoeveelheden) wordt toegevoegd aan maaltijden om deze pittig of scherp te laten smaken. In Nederland is de chilipeper ook wel bekend als Spaanse peper. Het gaat hierbij om hete pepers maar ook om de paprika. Allen vallen onder de nachtschadefamilie. Er bestaan zowel wilde als gecultiveerde soorten, het gaat daarbij om tientallen verschillen. De Spaanse peper, langwerpig en rood, is de bekendste soort maar chilipepers komen voor in meer vormen, maten en kleuren variërend van geel, rood, oranje tot groen. Sommige pepers lijken wel wat op mini paprika’s. De naam is afhankelijk van de plaats waar de peper groeit en de vorm. Een grote, milde pepersoort wordt in Amerika bijvoorbeeld ‘Bell Pepper’ genoemd.
In Indonesië heeft men de vele toepassingen van de rawit belangrijk uitgebreid en daar zijn ook tal van andere variëteiten geteeld. Algemeen bekend zijn de groene en de rode rawit. Ze zijn klein en nogal pedis (heet). De groene rawit is in feite niet rijp, de rode wel. Wordt de groene rawit niet geplukt, dan wordt hij uiteindelijk door de zon roodgekleurd. De laatste jaren zie we op de pasars ook een zogenoemde mini-rawit. Ook deze geeft een tamelijk hete smaak aan het gerecht. Het verschil tussen de rawit en de lombok is niet alleen het formaat, maar ook de smaak. De lombok is groter en milder. De Spaanse peper is een onmisbaar ingrediënt bij de bereiding van sambal. Spaanse pepers veroorzaken een prikkelend heet gevoel in de mond, hetgeen wordt veroorzaakt door capsaïcine. Deze stof prikkelt de zenuwen die ook alarm slaan bij hittevorming hetgeen een branderig gevoel in de mond, tranende ogen en een loopneus veroorzaakt. Capsaïcine veroorzaakt irritaties wanneer men bij gebruik in de keuken onverwacht in de ogen wrijft of deze stof in aanraking komt met open wondjes. Capsaïcine is heel moeilijk met water te verwijderen. Gewoon handenwassen is vaak niet voldoende. Wrijf daarom de handen vóór het gebruik van Spaanse pepers in met een beetje (sla) olie.
Oorsprong
De Spaanse pepers werden vier eeuwen geleden door de Spanjaarden en Portugezen in Indonesië geïntroduceerd. Tot dan gebruikte de inheemse bevolking in de “Gordel van Smaragd” zwarte peper om het voedsel te kruiden. De rawit komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika. Hij werd door de Spanjaarden en Portugezen mee naar Indonesië genomen om deze te ruilen voor de peper die in Europa goud waard was. Het gebruik van zwarte peper werd al snel teruggedrongen door de nu erg populaire en inmiddels onmisbaar geworden rawit.
Genezende werking
Enkele onderzoeken hebben vastgesteld dat capsaïcine remmend kan werken op ontstekingen. Daarbij zou de stof ook tegen maagzweren kunnen beschermen, veroorzaakt door de maagzweer-veroorzakende bacterie H. Pylori. Interessant is ook dat capsaïcine ook lokaal op de huid ingezet kan worden, onder meer bij reumatische klachten en artrose. Er zijn gels met capsaïcine in de handel. Capsaïcine is ook in staat om de vetverbranding aan te jagen en daarmee het afvallen te bespoedigen. Er zijn daarnaast studies die de stof in verband brengen met een gunstige werking op hart- en bloedvaten. Door het zweten kan het lichaam zich ontdoen van zware metalen en toxines. Wij mensen blijken zelfs de hormoonverstorende stof BPA via het zweet kwijt te kunnen raken.
Voedingswaarde per 100 gram
| Per 100 g | RI* | |
| Energie | 127 kJ | 1,51% |
| 30 kcal | 1,51% | |
| Vet | 0,3 g | 0,43% |
| Koolhydraten | 4,2 g | 1,62% |
| waarvan suikers | 34,2 g | |
| Eiwitten | 1,8 g | 3,21% |
| Vezels | 1,8 g | 5,14% |
Vitaminen | ||
| Vitamine A | 0,048 mg | 5,33% |
| Vitamine B1 | 0,12 mg | 10,91% |
| Vitamine B2 | 0,015 mg | 10% |
| Vitamine B3 | 1,2 mg | 7,5% |
| Vitamine B5 | 0,27 mg | 5,4% |
| Vitamine B6 | 0,28 mg | 18,67% |
| Vitamine B11 | 23 ug | 7,67% |
| Vitamine C | 144 mg | 192% |
| Vitamine E | 1 mg | 10% |
Mineralen | ||
| Calcium | 16 mg | 1,6% |
| Ijzer | 1 mg | 12,5% |
| Magnesium | 21 mg | 7% |
| Fosfor | 39 mg | 4,88% |
| Kalium | 440 mg | 12,57% |
| Koper | 0,17 mg | 18,89% |
| Natrium | 12 mg | 1,2% |
| Zink | 0,3 mg | 2% |
* Referentie-inname van een gemiddelde volwassene (8400 kJ / 2000 kcal).
